قوانین بولینگ و امتیازدهی؛ آموزش کامل استرایک، اسپیر و فریم با مثال

امتیازدهی بولینگ بر پایه ۱۰ فریم انجام می‌شود. در بیشتر فریم‌ها حداکثر دو پرتاب دارید و امتیاز شما به تعداد پین‌های افتاده و نتیجه استرایک یا اسپیر بستگی دارد. اگر با پرتاب اول هر ۱۰ پین را بیندازید، استرایک ثبت می‌شود و امتیاز آن فریم برابر با ۱۰ به‌علاوه امتیاز دو پرتاب بعدی است. اگر با دو پرتاب تمام پین‌ها را بیندازید، اسپیر زده‌اید و امتیاز آن فریم ۱۰ به‌علاوه امتیاز پرتاب بعدی خواهد بود.

همین وابستگی به پرتاب‌های بعدی باعث می‌شود امتیاز یک فریم همیشه بلافاصله نهایی نشود. اگر روی نمایشگر سالن می‌بینید امتیاز فریم قبلی بعد از چند لحظه یا بعد از پرتاب بعدی تغییر می‌کند، سیستم خراب نیست؛ این دقیقاً بخشی از قانون امتیازدهی بولینگ است.

در این راهنما قوانین اصلی بازی، استرایک، اسپیر، فریم باز، فریم دهم، علائم تابلوی امتیاز و نحوه محاسبه یک بازی کامل را بررسی می‌کنیم. اگر علاوه بر امتیازدهی می‌خواهید با تجهیزات، انتخاب توپ، تکنیک پرتاب و اصطلاحات پایه آشنا شوید، ابتدا مقاله بولینگ چیست؟ راهنمای کامل آموزش بولینگ برای مبتدی‌ها را ببینید.

خلاصه قوانین بولینگ در یک نگاه

• یک بازی استاندارد بولینگ شامل ۱۰ فریم است.
• در ۹ فریم اول حداکثر دو پرتاب دارید.
• اگر در پرتاب اول هر ۱۰ پین را بیندازید، استرایک زده‌اید.
• اگر با دو پرتاب هر ۱۰ پین را کامل کنید، اسپیر ثبت می‌شود.
• اگر بعد از دو پرتاب هنوز پینی باقی بماند، فریم باز یا Open Frame است.
• امتیاز استرایک برابر با ۱۰ + دو پرتاب بعدی است.
• امتیاز اسپیر برابر با ۱۰ + یک پرتاب بعدی است.
• در فریم دهم، استرایک یا اسپیر می‌تواند پرتاب پاداش ایجاد کند.
• حداکثر امتیاز یک بازی استاندارد ۳۰۰ است.

ساختار بازی بولینگ؛ ۱۰ فریم و حداکثر دو پرتاب

فریم (Frame) یک نوبت کامل بازی برای هر بازیکن است. یک بازی استاندارد بولینگ ده‌پین از ۱۰ فریم تشکیل می‌شود.

در هر یک از ۹ فریم اول، ۱۰ پین مقابل شما قرار دارد و حداکثر دو پرتاب فرصت دارید همه آن‌ها را بیندازید. اگر با همان پرتاب اول هر ۱۰ پین بیفتند، استرایک ثبت می‌شود و فریم همان‌جا تمام می‌شود؛ بنابراین دیگر پرتاب دومی در آن فریم ندارید.

اگر در پرتاب اول تعدادی از پین‌ها باقی بمانند، یک پرتاب دیگر فرصت دارید. نتیجه پرتاب دوم مشخص می‌کند فریم شما اسپیر بوده یا به‌صورت فریم باز تمام شده است.

سه حالت اصلی پایان هر فریم

فریم باز یا Open Frame

اگر بعد از دو پرتاب هنوز یک یا چند پین سرپا مانده باشد، فریم به‌صورت باز تمام می‌شود. در این حالت هیچ امتیاز پاداشی وجود ندارد و فقط تعداد پین‌هایی که انداخته‌اید محاسبه می‌شود.

مثلاً اگر در پرتاب اول ۶ پین و در پرتاب دوم ۲ پین بیندازید:

۶ + ۲ = ۸ امتیاز

امتیاز این فریم همان ۸ است و نتیجه فریم بعدی روی آن تأثیری ندارد.

اسپیر (Spare) چیست؟

اگر در پرتاب اول همه پین‌ها را نیندازید اما با پرتاب دوم بقیه پین‌ها را کامل کنید، اسپیر ثبت می‌شود. اسپیر روی تابلوی امتیاز معمولاً با علامت / نمایش داده می‌شود.

فرمول امتیاز اسپیر:

۱۰ + تعداد پین‌های پرتاب بعدی

مثلاً اگر اسپیر بزنید و اولین پرتاب فریم بعدی شما ۷ پین باشد:

۱۰ + ۷ = ۱۷ امتیاز

به همین دلیل، پرتاب بعد از اسپیر اهمیت زیادی دارد؛ چون هم برای فریم جدید امتیاز می‌سازد و هم امتیاز فریم قبلی را تکمیل می‌کند.

استرایک (Strike) چیست؟

اگر با اولین پرتاب هر ۱۰ پین را بیندازید، استرایک زده‌اید. استرایک با علامت X نمایش داده می‌شود و پرتاب دوم آن فریم حذف می‌شود.

فرمول امتیاز استرایک:

۱۰ + مجموع امتیاز دو پرتاب بعدی

مثلاً اگر استرایک بزنید و در فریم بعدی ۷ و ۲ پین بیندازید:

۱۰ + ۷ + ۲ = ۱۹ امتیاز

اما اگر بعد از استرایک دوباره استرایک بزنید و در پرتاب بعدی ۹ پین بیندازید، امتیاز استرایک اول این‌طور محاسبه می‌شود:

۱۰ + ۱۰ + ۹ = ۲۹ امتیاز

بنابراین استرایک به‌خودی‌خود همیشه ۳۰ امتیاز ندارد. ارزش نهایی آن به دو پرتاب بعدی وابسته است.

چرا امتیاز بعضی فریم‌ها بلافاصله مشخص نمی‌شود؟

سیستم باید برای محاسبه اسپیر منتظر یک پرتاب بعدی و برای محاسبه استرایک منتظر دو پرتاب بعدی بماند. به همین دلیل ممکن است روی نمایشگر، نتیجه یک فریم هنوز کامل نشده باشد.

برای مثال، وقتی استرایک می‌زنید، سیستم هنوز نمی‌داند باید به آن فریم ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ امتیاز بدهد. دو پرتاب بعدی شما تعیین می‌کنند امتیاز نهایی آن فریم چقدر خواهد شد.

مثال کامل محاسبه امتیاز یک بازی بولینگ

فرض کنید نتیجه پرتاب‌های شما در یک بازی ۱۰ فریمی به شکل زیر باشد:

فریم چهارم مثال خوبی برای فهم ارزش استرایک‌های متوالی است. بازیکن در فریم ۴ استرایک زده، فریم ۵ نیز استرایک بوده و اولین پرتاب فریم ۶ عدد ۸ است. بنابراین فریم چهارم به‌تنهایی ۲۸ امتیاز می‌گیرد.

در فریم ۹ نیز اسپیر ثبت شده است. چون اولین پرتاب فریم ۱۰ استرایک بوده و ۱۰ پین ارزش دارد، امتیاز فریم ۹ برابر با ۲۰ می‌شود.

قانون فریم دهم در بولینگ

فریم دهم با ۹ فریم قبلی کمی متفاوت است. دلیل آن ساده است: استرایک برای محاسبه به دو پرتاب بعدی و اسپیر به یک پرتاب بعدی نیاز دارد، اما بعد از فریم دهم دیگر فریم دیگری وجود ندارد.

به همین دلیل:

• استرایک در اولین پرتاب فریم دهم: دو پرتاب پاداش دریافت می‌کنید.
• اسپیر در فریم دهم: یک پرتاب پاداش دریافت می‌کنید.
• فریم باز: هیچ پرتاب اضافه‌ای ندارید و بازی بعد از دو پرتاب تمام می‌شود.

این پرتاب‌های اضافه، فریم جدید محسوب نمی‌شوند؛ فقط برای تکمیل امتیاز فریم دهم هستند.

بالاترین امتیاز بولینگ؛ پرفکت گیم ۳۰۰

بالاترین امتیاز ممکن در یک بازی استاندارد بولینگ ۳۰۰ است. به چنین نتیجه‌ای Perfect Game یا پرفکت گیم گفته می‌شود.

برای رسیدن به ۳۰۰ باید ۱۲ استرایک پشت سر هم ثبت کنید: ۹ استرایک در فریم‌های ۱ تا ۹ و سپس سه استرایک در فریم دهم.

در این شرایط، هر فریم ۳۰ امتیاز ارزش دارد:

۱۰ + ۱۰ + ۱۰ = ۳۰

و در نهایت:

۳۰ × ۱۰ = ۳۰۰ امتیاز

علائم تابلوی امتیاز بولینگ

اگر توپ وارد ناودان یا Gutter شود و به پین‌ها نرسد، آن پرتاب صفر امتیاز دارد. نحوه نمایش گاتر می‌تواند بسته به سیستم امتیازدهی سالن متفاوت باشد.

فاول لاین چیست؟

در ابتدای لاین یک خط مشخص به نام Foul Line یا خط خطا وجود دارد. بازیکن باید توپ را قبل از عبور از این خط رها کند.

اگر هنگام انجام پرتاب شرایط فاول ایجاد شود، آن پرتاب انجام‌شده محسوب می‌شود اما پین‌هایی که در همان پرتاب افتاده‌اند برای بازیکن امتیاز ندارند.

عبور از این خط از نظر ایمنی نیز مهم است؛ بخش بعد از فاول لاین سطح اصلی حرکت توپ است و نباید وارد آن شوید.

چند قانون پایه که قبل از بازی باید بدانید

کفش مخصوص بولینگ: برای ورود به بخش پرتاب باید از کفش مخصوص استفاده شود. طراحی کفش بولینگ با کفش روزمره متفاوت است و برای حرکت روی اپروچ ساخته شده است.

رعایت نوبت: بازیکنان هر لاین به‌ترتیب بازی می‌کنند و بهتر است هنگام آماده شدن بازیکن کناری روی اپروچ، وارد مسیر حرکت او نشوید.

استفاده از توپ مناسب: توپی انتخاب کنید که بتوانید بدون فشار اضافی آن را کنترل کنید. انتخاب توپ خیلی سنگین معمولاً به معنی پرتاب بهتر نیست.

تمرکز روی کنترل: مخصوصاً در بازی‌های اول، پرتاب قابل کنترل و تبدیل پین‌های باقی‌مانده به اسپیر معمولاً مهم‌تر از تلاش دائمی برای استرایک است.

برای آموزش انتخاب توپ، نحوه گرفتن آن، اپروچ و شیوه صحیح پرتاب می‌توانید راهنمای کامل آموزش بولینگ را بخوانید.

اصطلاحات مهم بولینگ

Double: دو استرایک متوالی.

Turkey: سه استرایک پشت سر هم.

Lane: مسیر اصلی حرکت توپ تا پین‌ها.

Approach: فضای قبل از خط خطا که بازیکن برای انجام حرکت پرتاب روی آن قدم برمی‌دارد.

Head Pin: پین شماره ۱ و پین جلویی چیدمان.

Pocket: ناحیه مناسب برخورد توپ با پین‌های جلویی که هدف گرفتن آن می‌تواند شانس استرایک را افزایش دهد.

Split: وضعیتی که بعد از پرتاب اول چند پین با فاصله از یکدیگر باقی می‌مانند و تبدیل آن‌ها به اسپیر دشوارتر است.

Hook: حرکت قوسی توپ در بخش پایانی مسیر.

Pinsetter: دستگاهی که پین‌ها را جمع‌آوری و برای پرتاب بعدی دوباره می‌چیند.

اشتباهات رایج در فهم امتیازدهی بولینگ

استرایک را همیشه ۳۰ امتیاز حساب کردن

استرایک فقط زمانی ۳۰ امتیاز می‌شود که دو پرتاب بعدی نیز هر کدام ۱۰ پین ارزش داشته باشند. امتیاز استرایک از ۱۰ شروع می‌شود و بر اساس دو پرتاب بعدی تکمیل می‌شود.

دست‌کم گرفتن اسپیر

تمرکز روی استرایک جذاب است، اما فریم‌های باز می‌توانند امتیاز نهایی را به‌سرعت پایین بیاورند. بازیکنی که مرتب پین‌های باقی‌مانده را به اسپیر تبدیل می‌کند، معمولاً امتیاز باثبات‌تری خواهد داشت.

اشتباه گرفتن سه پرتاب فریم دهم با سه فرصت مستقل

پرتاب‌های اضافی فریم دهم فقط زمانی ایجاد می‌شوند که برای محاسبه استرایک یا اسپیر لازم باشند. بنابراین هر بازیکن به‌طور عادی سه پرتاب در فریم دهم ندارد.

هدف گرفتن مستقیم پین شماره ۱

استرایک فقط به این بستگی ندارد که توپ با پین جلویی برخورد کند. زاویه ورود توپ و برخورد مناسب با ناحیه پاکت نیز اهمیت زیادی دارد. جزئیات این موضوع در آموزش بولینگ برای مبتدی‌ها توضیح داده شده است.

فکر کردن به اینکه نمایشگر اشتباه محاسبه کرده است

بعد از استرایک و اسپیر، امتیاز فریم برای تکمیل شدن به پرتاب‌های بعدی وابسته است. تغییر عدد فریم قبلی پس از ادامه بازی کاملاً طبیعی است.

امتیازدهی در بولینگ پلانیا پارک چگونه انجام می‌شود؟

در سالن بولینگ پلانیا پارک لازم نیست امتیازها را دستی محاسبه کنید. سیستم امتیازدهی نتیجه پرتاب‌ها را ثبت می‌کند و امتیاز بازیکنان به‌صورت خودکار نمایش داده می‌شود.

بولینگ پلانیا دارای ۴ لاین است و ویژگی متمایز آن استفاده از پروژکتور ویدیویی تعاملی روی سطح لاین است. تصاویر و افکت‌های بازی مستقیماً روی لاین نمایش داده می‌شوند و تجربه بولینگ را از یک پیست معمولی متفاوت می‌کنند.

این فضا برای بازی دوستانه و خانوادگی مناسب است و گروه‌های شرکتی نیز می‌توانند برای برنامه‌های تیمی از سالن استفاده کنند. اگر برای شرکت یا تیم خود برنامه دارید، صفحه بولینگ برای تیم‌سازی شرکتی اطلاعات مرتبط‌تری در اختیار شما قرار می‌دهد.

برای برنامه‌های گروهی بزرگ‌تر نیز می‌توانید پکیج‌های گروهی پلانیا پارک را بررسی کنید و اگر می‌خواهید قبل یا بعد از بولینگ سراغ سرگرمی‌های دیگری بروید، فهرست بازی‌های پلانیا پارک در دسترس است.

سوالات متداول درباره قوانین و امتیازدهی بولینگ

یک بازی بولینگ چند فریم دارد؟

یک بازی استاندارد بولینگ ده‌پین شامل ۱۰ فریم است. در ۹ فریم اول حداکثر دو پرتاب دارید و در فریم دهم، استرایک یا اسپیر می‌تواند پرتاب پاداش ایجاد کند.

استرایک چند امتیاز دارد؟

امتیاز استرایک برابر است با ۱۰ به‌علاوه مجموع امتیاز دو پرتاب بعدی. بنابراین ارزش نهایی یک استرایک بسته به نتیجه پرتاب‌های بعدی می‌تواند تا ۳۰ امتیاز برسد.

اسپیر چند امتیاز دارد؟

اسپیر ۱۰ امتیاز پایه دارد و امتیاز اولین پرتاب بعدی نیز به آن اضافه می‌شود. مثلاً اگر اسپیر بزنید و پرتاب بعدی شما ۸ پین باشد، آن فریم ۱۸ امتیاز دارد.

تفاوت استرایک و اسپیر چیست؟

استرایک یعنی انداختن تمام ۱۰ پین با اولین پرتاب فریم. اسپیر یعنی کامل کردن تمام پین‌ها با مجموع دو پرتاب. استرایک امتیاز دو پرتاب بعدی و اسپیر امتیاز یک پرتاب بعدی را به‌عنوان پاداش می‌گیرد.

بالاترین امتیاز ممکن در بولینگ چقدر است؟

۳۰۰ امتیاز. برای رسیدن به آن باید ۱۲ استرایک پشت سر هم ثبت شود.

اگر توپ وارد گاتر شود چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر توپ وارد ناودان کناری شود و پینی را نیندازد، آن پرتاب صفر امتیاز خواهد داشت.

اگر پا از فاول لاین رد شود چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت ثبت فاول، آن پرتاب انجام‌شده محسوب می‌شود اما پین‌های افتاده در آن پرتاب امتیازی برای بازیکن ایجاد نمی‌کنند.

آیا باید امتیاز بولینگ را خودم حساب کنم؟

خیر. در سالن‌های مجهز، محاسبات توسط سیستم امتیازدهی انجام می‌شود. دانستن قوانین بیشتر برای این مفید است که بفهمید چرا امتیاز هر فریم تغییر می‌کند و تصمیم‌های بهتری در ادامه بازی بگیرید.

جمع‌بندی قوانین و امتیازدهی بولینگ

اگر بخواهیم سیستم امتیازدهی بولینگ را خیلی ساده خلاصه کنیم، فریم باز فقط به اندازه پین‌های افتاده امتیاز دارد؛ اسپیر امتیاز یک پرتاب بعدی را به‌عنوان پاداش می‌گیرد و استرایک امتیاز دو پرتاب بعدی را.

همین سه قانون برای فهم بخش بزرگی از تابلوی امتیاز کافی است. بعد از چند فریم بازی، محاسباتی که در ابتدا پیچیده به نظر می‌رسند کاملاً قابل فهم می‌شوند.

برای آشنایی با تکنیک پرتاب، تجهیزات و نحوه شروع بازی، راهنمای کامل بولینگ برای مبتدی‌ها را بخوانید. اگر هم می‌خواهید قوانین را در عمل امتحان کنید، صفحه بولینگ پلانیا پارک را ببینید و برای هماهنگی سانس یا رزرو گروهی از طریق تماس با پلانیا پارک اقدام کنید.